Varðveisla stafrænna ljósmynda í einkaeigu
Síðast uppfært: Miðvikudagur, 02. nóvember 2011 13:58 Fimmtudagur, 27. október 2011 20:39
Of algengt er að stafrænar fjölskyldumyndir glatist vegna hruninna diska og annarra áfalla. Hægt er að draga úr líkum á gagnatapi með góðum undirbúningi og miðar listinn hér fyrir neðan að því að þú getir verið í stakk búinn til að varðveita minningar á sem öruggastan hátt.Sex atriði sem gott er að hafa í huga við varðveislu stafrænna mynda.
1. Grisjun. Ekki geyma 10 nánast eins myndir af sama atburði, veldu þá bestu og eyddu hinum. Slík sjálfsritstjórn tryggir líka að gæði myndasafnsins aukast. Ágæt hugmynd getur líka verið að búa til sérstakt albúm með úrvali þinna eftirlætismynda. Ef albúm er merkt „Bestu myndirnar mínar“ er ólíklegra að því verði hent í tiltekt.
3. Stærð. Ekki geyma stærri myndir en þú þarft. Hafðu notkun myndarinnar í huga þegar þú ákveður að geyma hana. 2,2 megapixlar er nóg til að prenta mynd (m.v. 300 dpi upplausn) í stærðinni 10x15cm (venjuleg myndastærð fyrir albúm) og 1,0 megapixlar er nóg til að setja mynd á netið í skjáupplausn (72 dpi) í stærðinni 800x1250 pixlar. Þó ber að hafa í huga að eftir að mynd hefur verið minnkuð og vistuð er ekki hægt að stækka hana aftur nema skerða myndgæði verulega.
4. Skrár. Raðaðu myndunum í möppur eftir kerfi, og skrifaðu hjá þér hvernig kerfið er, hvort sem þú lætur þær vera eftir dagsetningu, viðburði eða hverjir eru á myndunum. Gerðu textaskjal með lista yfir heiti myndaskránna og lýsingu á hverri fyrir sig.
5. Vistun. Geymdu stafrænu myndirnar á a.m.k. tveimur stöðum með tveimur mismunandi aðferðum. Góð leið er t.d. að hafa utanáliggjandi drif með tveimur eða fleiri diskum sem spegla hvorn annan (t.d. external RAID system) og vista myndirnar á netinu (cloud storage/online backup service).
Ekki er mælt með skrifanlegum CD eða DVD diskum, gæði diska eru mjög mismunandi á milli framleiðenda svo erfitt er að átta sig á því hve lengi gera má ráð fyrir að hann endist og hættan á því að diskurinn verði ólæsilegur vegna hnjasks, hitabreytinga eða ljósmengunar er of mikil.
Einn utanáliggjandi harður diskur er ágætur, en þó er alltaf hætta á að hann hrynji. Því er tryggara að hafa tvo eða fleiri sem spegla hvor annan, eins og áður er getið. Athugaðu afritin árlega.
6. Prentun. Eigðu prentuð eintök gerð með viðurkenndum aðferðum til varðveislu. Athugaðu gæði pappírs og bleks hvort sem þú prentar heima eða kaupir þjónustu framköllunarstofu. Gerðu prentaða skrá yfir hver tók myndirnar, hvar og hvenær, og hverjir eru á þeim. Ekki skrifa aftan á myndirnar því blek í pennum getur haft skaðleg áhrif. Betra er að gefa þeim númer skrifað hjá þeim í albúmið (til öryggis má skrifa númerið varlega með blýanti aftan á myndina) og lýsa þeim í skránni undir samsvarandi númeri.
Geymdu myndirnar í albúmum eða öskjum sem hafa ekki skaðleg áhrif á ljósmyndapappírinn. Spurðu eftir umbúðum sem hafa staðist PAT-prófið (Photographic Activity Test) eða fáðu upplýsingar á næsta héraðsskjalasafni. Flest albúm með plastvösum eru skaðleg, ef plast er notað verður að ganga úr skugga um að það sé úr hreinu óhúðuðu polyethelene, polypropylene eða polyester.
Alls ekki nota plastvasa úr PVC efni. Best er að nota albúm með pappírssíðum (mælt er með sýrufríum óbufferuðum trénislausum pappír úr bómull eða mjög vel hreinsuðum pappírsmassa) og nota laus horn sem hafa staðist PAT prófið til að festa myndirnar í bókina, frekar en að líma myndina beint. Sé það gert verður límið að hafa staðist PAT prófið, annars geta komið flekkir á myndirnar og þær aflitast.
Hægt er að auka öryggið með því að búa til tvö eða fleiri sett af myndunum og geyma á mismunandi stöðum, t.d. hjá fjölskyldu eða vinum.
Lesefni á vefnum um vörslu stafrænna mynda:
GMH
Heimasíður skjalasafna
